Jak Alerty BIK i Zastrzeżenie PESEL chronią nas przed wyłudzeniami

Oszuści nie próżnują i wciąż wymyślają nowe metody kradzieży danych osobowych. Nawet jeśli wydaje Ci się, że zawsze zachowujesz ostrożność, to pośpiech lub działanie pod wpływem emocji mogą sprawić, że nieświadomie udostępnisz swoje dane przestępcom. Są też sytuacje, na które nie masz wpływu, czyli wycieki danych z baz różnych instytucji lub e-sklepów. Dlatego warto chronić się przed konsekwencjami użycia Twoich danych osobowych.

Oszuści mogą wykorzystać Twoje dane osobowe na różne sposoby. Najbardziej dotkliwe konsekwencje niesie za sobą wyłudzenie kredytu lub pożyczki.Jeśli padniesz ofiarą takiego przestępstwa, prawdopodobnie dowiesz się o tym fakcie bardzo późno. Monity wzywające do zapłaty z banku/firmy pożyczkowej lub od komornika będą wystawione na Twoje nazwisko, ale oszuści prawdopodobnie podadzą inny adres do korespondencji. Wyjaśnianie całej sprawy, udowadnianie, że to nie Ty osobiście odpowiadasz za podpisane umowy, będzie kosztować Cię wiele czasu i stresu.

Możesz jednak w znaczący sposób ograniczyć ryzyko wystąpienia takiej sytuacji. Wystarczy, że będziesz mieć aktywne Alerty BIK. Od niedawana dostępna jest też państwowa usługa Zastrzeżenie PESEL.

Jak Alerty BIK chronią przed wyłudzeniami?

• Alerty BIK ostrzegają, gdy Twoje dane są wykorzystywane do wzięcia kredytu, pożyczki, zrobienia zakupów z odroczoną płatnością (BNPL) lub podpisania umowy np. z operatorem telefonii komórkowej.
• Jeśli to nie Ty starasz się o kredyt lub pożyczkę, taki SMS może oznaczać próbę wyłudzenia na Twoje dane. Twoja szybka reakcja po otrzymaniu takiego alertu może pomóc w zablokowaniu tego oszustwa i kolejnych prób wyłudzenia bo niestety oszuści często wielokrotnie wykorzystują skradzione dane.
• Alertów BIK nie trzeba wyłączać, gdy starasz się o finansowanie. Działają 24/7.
• Z Alertami BIK możesz również zadbać o bezpieczeństwo swoich bliskich. Dzięki Ofercie Rodzinnej BIK obejmiesz ochroną nawet 4 dodatkowe dorosłe osoby np. swoich rodziców, dziadków lub dorosłe dzieci.
• Gdy masz aktywne Alerty BIK, otrzymasz również Ostrzeżenia BIK. Są to mailowe powiadomienia o różnych niebezpiecznych zjawiskach w cyberprzestrzeni (np. masowych wyciekach danych, metodach kradzieży danych i pieniędzy stosowanych przez oszustów) oraz podejrzanych firmach działających na rynku finansowym. Oprócz informacji o zagrożeniu, z maila dowiesz się, co należy zrobić w danej sytuacji, aby nie dać się oszukać.

Co ważne, Alerty BIK to znacznie więcej niż ochrona przed wyłudzeniami. Wysyłamy je również wtedy, gdy np. zapomnisz o spłacie jakiegoś zobowiązania. Dzięki temu możesz szybko uregulować opóźnienie i nie zepsujesz sobie historii kredytowej. Listę sytuacji, w których dostaniesz Alerty BIK, znajdziesz na końcu tego artykułu.

Co to jest Zastrzeżenie PESEL?

W aplikacji mObywatel jest dostępna możliwość Zastrzeżenia numeru PESEL. Od 1 czerwca 2024 r. większość instytucji finansowych będzie miała obowiązek sprawdzenia statusu Zastrzeżenia jeśli Zastrzeżenie będzie włączone, to nie udzieli finansowania.

Kiedy będzie sprawdzane Zastrzeżenie PESEL:

• przed udzieleniem kredytu/pożyczki
• przed otwarciem ROR
• przed zwiększeniem limitu na karcie kredytowej
• podczas wypłaty większej ilości gotówki (trzykrotność minimalnego wynagrodzenia).

Zastrzeżenie PESEL trzeba samodzielnie włączać/wyłączać:

• Musisz je włączyć, żeby chronić swoje dane. Jeśli chcesz załatwić którąś z wymienionych wyżej spraw, musisz pamiętać o wcześniejszym wyłączeniu Zastrzeżenia. Następnie musisz ponownie je włączyć, jeśli nadal chcesz się chronić przed wyłudzeniami. Ponowne włączenie Zastrzeżenia jest możliwe dopiero po 30 minutach od jego wyłączenia.
• Nie jest to więc wygodne narzędzie dla osób aktywnych kredytowo, które często korzystają z różnych opcji finansowania np. często kupują coś na raty.
• Podczas starania się o kredyt hipoteczny trzeba zachować ostrożność. Banki na różnym etapie procesu kredytowego weryfikują bazę Zastrzeżeń PESEL: mogą ją sprawdzać np. podczas podejmowania decyzji kredytowej lub przed podpisaniem umowy kredytowej. W momencie weryfikacji bazy przez bank Zastrzeżenie PESEL musi być wyłączone, jeśli chcemy dostać finansowanie. Cały proces oczekiwania na decyzję kredytową może zająć wiele tygodni przez ten czas ochrona przed wyłudzeniami nie działa. Status Zastrzeżenia PESEL jest też sprawdzany przez notariusza przed sporządzeniem aktu przeniesienia własności Zastrzeżenie musi być wtedy wyłączone.

Warto korzystać z Alertów BIK, nawet jak masz włączone Zastrzeżenie PESEL

To minimalizuje ryzyko, że ktoś wyłudzi kredyt na Twoje dane. Alerty BIK działają, gdy:

• musisz wyłączyć Zastrzeżenie, bo starasz się o kredyt, np. kupujesz coś na raty,
• zapomnisz włączyć Zastrzeżenie, gdy załatwisz sprawę, dla której Zastrzeżenie zostało wyłączone
• Twój bliski wyłączył lub został namówiony przez oszusta do wyłączenia Zastrzeżenia PESEL. W tej sytuacji, otrzymasz SMS, jeśli ktoś wykorzysta dane bliskiej Ci osoby do wyłudzenia.  

Ochrona przed wyłudzeniami to za mało. Alerty BIK z monitorowaniem darknetu

Od kwietnia 2025 r. Alerty BIK dodatkowo monitorują, czy Twoje dane: numer PESEL, numer dowodu osobistego i adres e-mail pojawiają się w tzw. darknecie. Jest to część Internetu, ukryta przed zwykłymi przeglądarkami, często wykorzystywana do działań przestępczych, m.in. do handlu wykradzionymi danymi.

Po co przestępcom Twoje dane?

Mogą ich użyć np. do podszycia się pod Ciebie w mediach społecznościowych, zalogowania się do Twojej poczty elektronicznej lub do Twoich kont w sklepach internetowych.  Nawet pojedyncze informacje mogą posłużyć do pozyskania kolejnych danych, które w efekcie pozwolą na włamanie do Twojego konta bankowego lub wyłudzenia kredytu na Twoje dane. Dlatego tak ważne jest, aby reagować natychmiast, gdy tylko Twoje dane wyciekną do darknetu. W tym pomogą Ci Alerty BIK.
Już w momencie aktywacji usługi dowiesz się, że czy Twoje dane już są w darknecie. Jeśli tak, sprawdzisz szczegółowo, skąd i jakie Twoje wyciekły oraz dostaniesz porady, co zrobić, żeby utrudnić przestępcom wykorzystanie Twoich danych. A potem już sukcesywnie będziesz otrzymywać alerty za każdym razem, kiedy wykryjemy Twoje dane w darknecie.

Alerty BIK to więcej niż ochrona przed wyłudzeniem

Alerty to kompleksowa usługa, która przyda się nam nie tylko w ochronie przed wyłudzeniami.  Zobacz, co jeszcze zyskujesz dzięki Alertom BIK:

• Dowiesz się, jeśli Twoje dane: adres e-mail, numer PESEL lub numer dowodu osobistego wyciekną do tzw. darknetu. Poznasz szczegóły wycieku (skąd Twoje wypłynęły, w połączeniu z jakimi innymi danymi) oraz dowiesz się, jak minimalizować skutki tego wycieku.
• Otrzymasz informację o zarejestrowaniu transakcji z odroczoną płatnością (Buy Now Pay Later). Zestawienie wszystkich alertów o tego typu transakcjach znajdziesz w sekcji Alerty po zalogowaniu do swojego konta w BIK. W przypadku zakupów od kwoty 300 zł BIK wyśle dodatkowo SMS.
• Kontrolujesz, na jakim etapie jest Twój wniosek kredytowy. Jeśli starasz się o kredyt i dostaniesz alert, jest on potwierdzeniem, że wniosek jest rozpatrywany. Jest to szczególnie ważne, kiedy proces kredytowy trwa dłużej np. przy kredytach mieszkaniowych.
• Otrzymasz potwierdzenie, że Twój kredyt został spłacony. Dostajesz Alert również, gdy do BIKu dotrze informacja o całkowitej spłacie zobowiązania. Dzięki temu masz pewność, że kredyt został zamknięty i nie masz żadnych zaległości z jego tytułu.
• Dowiesz się, jeśli ktoś wpisze Cię do rejestru dłużników BIG InfoMonitor. Rejestr ten sprawdzają banki, firmy telekomunikacyjne, leasingodawcy i inni dostarczyciele usług zanim podpiszą z Tobą umowę. Dlatego taki wpis może uniemożliwić realizację Twoich planów. Jeżeli szybko spłacisz zadłużenie, wierzyciel wykreśli Twoje dane z rejestru.
• Dowiesz się od razu o opóźnieniach w spłacie. Dostaniesz SMS, gdy do BIK wpłynie informacja o zaległości w spłacie Twojego lub poręczonego przez Ciebie kredytu. Im szybciej spłacisz zaległości, tym mniej zaszkodzą one Twojej historii kredytowej.