Wiele osób z Ukrainy, które mieszkają w Polsce, rozważa
zakup własnego mieszkania lub domu. To ważny krok w kierunku stabilizacji
życiowej i budowania przyszłości w nowym kraju. Zakup nieruchomości w Polsce
jest możliwy zarówno za gotówkę, jak i z pomocą kredytu hipotecznego. Warto
jednak wcześniej zapoznać się z wymaganiami banków oraz przepisami dotyczącymi
cudzoziemców.
Zakup nieruchomości – mieszkanie vs. dom
Mieszkanie
Zakup mieszkania (lokalu w budynku wielorodzinnym) nie wymaga uzyskania
specjalnych zezwoleń, o ile nieruchomość nie znajduje się w strefie
przygranicznej. Transakcja może być sfinansowana zarówno ze środków własnych,
jak i za pomocą kredytu hipotecznego.
Dom z działką
Zakup domu z gruntem (czyli nieruchomości gruntowej zabudowanej) wymaga
uzyskania zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).
Wniosek należy złożyć przed podpisaniem aktu notarialnego. Do wniosku wymagane
są m.in.:
- dokument tożsamości (paszport, karta pobytu),
- opis nieruchomości (adres, numer działki, księga
wieczysta),
- uzasadnienie zakupu (np. potrzeby mieszkaniowe),
- dokumenty potwierdzające związek z Polską (np.
małżeństwo z obywatelem RP, karta pobytu),
- zaświadczenie o niekaralności,
- potwierdzenie opłaty skarbowej.
Zezwolenie nie jest wymagane, jeśli osoba zainteresowana zakupem:
- przebywa w Polsce co najmniej 5 lat na podstawie
zezwolenia na pobyt stały lub jako rezydent UE,
- pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem
Polski i mieszka w kraju co najmniej 2 lata.
Kredyt hipoteczny – warunki dla osób z Ukrainy
Banki w Polsce udzielają kredytów hipotecznych
cudzoziemcom, jednak w niektórych z nich wymagania mogą być bardziej
rygorystyczne niż w przypadku obywateli Polski. Do najważniejszych należą:
- Status pobytu – preferowana jest karta pobytu
stałego, choć niektóre banki akceptują również pobyt czasowy. W niektórych
bankach dokument musi być ważny przez co najmniej 6–12 miesięcy od daty
złożenia wniosku.
- Numer PESEL – może być wymagany przez bank.
Można go uzyskać niezależnie od posiadania karty pobytu – wystarczy złożyć
wniosek w urzędzie gminy.
- Wkład
własny – standardowo wynosi 20% lub 10% z ubezpieczeniem niskiego wkładu,
jednak w przypadku cudzoziemców może być wyższy – nawet 30–40%.
- Dochody i zatrudnienie – preferowane jest
zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Wymagana jest
historia zatrudnienia w Polsce – zwykle wystarczy 6 -12 miesięcy. W przypadku
osób prowadzących działalność gospodarczą – firma musi działać na terenie
Polski przez minimum 12 miesięcy.
Historia kredytowa w Polsce – dlaczego jest ważna
Przed udzieleniem kredytu banki sprawdzają historię
kredytową klienta w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Na podstawie tych
danych oceniają, czy dana osoba spłacała wcześniejsze zobowiązania terminowo i
czy nie zalegała z płatnościami. Warto wcześniej samodzielnie sprawdzić, jakie informacje znajdują się w BIK – czy
nie ma tam informacji zaległościach w spłacie lub nieaktualnych
danych. W Raporcie BIK można sprawdzić nie tylko swoją szczegółową historię
kredytową, ale również poznać ocenę
punktową BIK (scoring). Co więcej, aktualny Raport BIK umożliwia bezpłatne
skorzystanie z Analizatora
Kredytowego BIK, w którym można
obliczyć swoje szanse na kredyt. Warto korzystać z tych narzędzi przez
złożeniem wniosku
o kredyt.
Jak osoby z Ukrainy mogą założyć konto w BIK
Założenie konta w BIK umożliwia dostęp do własnej historii
kredytowej, ocenę punktową oraz korzystanie z dodatkowych usług, takich jak
alerty o próbach wyłudzenia kredytu.
Aby założyć konto, potrzebne są:
- numer PESEL,
- karta pobytu (czasowa lub stała),
- polski adres zamieszkania,
- polski numer telefonu i adres e-mail.
Rejestracja odbywa się przez stronę internetową BIK - dla
cudzoziemców dostępna jest tylko metoda weryfikacji za pomocą listu poleconego.
Po wypełnieniu formularza online, BIK wysyła list z kodem aktywacyjnym. Po jego
wpisaniu i potwierdzeniu danych, konto zostaje aktywowane.
Historia kredytowa z Ukrainy – czy jest brana pod uwagę?
Nawet jeśli obywatel Ukrainy ma historię kredytową w BIK, banki
mogą wymagać przedstawienia zagranicznego raportu kredytowego. W przypadku obywateli Ukrainy może to być
raport z jednego z trzech ukraińskich biur kredytowych:
- UBCH – Ukrainian Bureau of Credit
Histories,
- IBCH – International Bureau of
Credit Histories,
- FCBU – The First Credit Bureau of
Ukraine.
Raport należy pobrać samodzielnie (można to zrobić online)
i przetłumaczyć na język polski, najlepiej przez tłumacza przysięgłego. Przed
złożeniem wniosku warto skontaktować się z bankiem i upewnić się, czy taki
raport będzie wymagany oraz czy zostanie uwzględniony w procesie oceny
zdolności kredytowej.
Podsumowanie
Zakup mieszkania lub domu w Polsce przez osoby z Ukrainy
jest możliwy – również z pomocą kredytu
hipotecznego. Kluczowe elementy to:
- legalny pobyt i numer PESEL,
- stabilne źródło dochodu,
- historia kredytowa (w Polsce lub Ukrainie),
- odpowiedni wkład własny.
W przypadku zakupu domu z działką należy pamiętać o
konieczności uzyskania zgody MSWiA, chyba że spełnione są warunki zwalniające z
tego obowiązku. Warto również wcześniej sprawdzić swoją historię kredytową w
BIK lub pobrać raport z ukraińskiego biura kredytowego.
FAQ: Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
Czy obywatel Ukrainy może kupić mieszkanie
lub dom w Polsce?
Tak. Mieszkanie można kupić bez zezwolenia (o ile nie leży w strefie
przygranicznej). Dom z działką wymaga zezwolenia MSWiA, chyba że: przebywasz w
Polsce co najmniej 5 lat na pobycie stałym/rezydencie UE lub jesteś w
małżeństwie z obywatelem RP i mieszkasz w Polsce co najmniej 2 lata.
Jakie są główne wymagania banków przy
kredycie hipotecznym dla osób z Ukrainy?
Status pobytu (preferowana karta stałego pobytu; czasowy bywa akceptowany,
dokument zwykle musi być ważny jeszcze co najmniej 6–12 miesięcy od złożenia
wniosku), numer PESEL, wkład własny zwykle 20% (dla cudzoziemców bywa 30–40%),
stabilne dochody (najlepiej umowa o pracę na czas nieokreślony i 6–12 miesięcy
historii zatrudnienia w Polsce; przy działalności – minimum 12 miesięcy
prowadzenia firmy w Polsce).
Jak sprawdzić i udokumentować historię kredytową?
Po założeniu konta w BIK Pobierz
Raport BIK (z oceną punktową i Analizatorem Kredytowym)Do założenia konta potrzebne
są: PESEL, karta pobytu (czasowa lub stała), polski adres zamieszkania, polski
numer telefonu i e-mail; dla cudzoziemców weryfikacja tożsamości odbywa się
listem poleconym. Bank może też wymagać raportu z Ukrainy (UBCH, IBCH lub FCBU)
przetłumaczonego na język polski.
